نگاهی از درون به اقتصاد منطقه آزاد انزلی در گفتگو با رییس هیات مدیره جامع بازاریان و بازرگانان منطقه آزاد انزلی؛
در ماههای اخیر، موضوع اصلاح ساختار مالی، توسعه زیرساختی و بازتعریف جایگاه اقتصادی مناطق آزاد بیش از هر زمان دیگری در دستور کار نهادهای تصمیمگیر قرار گرفته است. در این میان، منطقه آزاد انزلی بهعنوان یکی از مهمترین قطبهای تجاری و گردشگری کشور، جایگاه ویژهای دارد؛ منطقهای که نهتنها به واسطه موقعیت استراتژیک خود میان دریا، جنگل و مرکز استان، بلکه بهدلیل نقش تعیینکننده در اقتصاد شمال کشور، همواره در کانون توجه فعالان اقتصادی بوده است.
در گفتوگویی مفصل با امیر فلاح امینی رئیس هیات مدیره جامعه بازاریان و بازرگانان منطقه آزاد انزلی، جزئیات دقیقتری از شرایط فعلی بازار، چالشها، برنامهها و فرصتهای پیشرو بیان شد؛ گفتوگویی که بیش از هر چیز، واقعیتهای میدانی اقتصاد منطقه را نشان میدهد.
از شیر مرغ تا جون آدمیزاد داریم!
اینجا هر روز آدمهایی از گوشه و کنار ایران رفتوآمد دارند؛ از خانوادههای ساده تا خریداران برندهای لوکس. همین تنوع باعث شده بازار انزلی از همه نوع کالا پر باشد، از اجناس معمولی تا معروفترین برندهای جهانی.
پاساژهای اینجا هم همینطورند. از مجتمعهای معمولی گرفته تا پاساژهای لوکس و مدرن. همهشان با مجوز رسمی، رعایت استاندارد و نظارت دقیق فعالیت میکنند. شاید برای همین است که میزان شکایت و نارضایتی مشتریها، با این حجم از رفتوآمد، کمتر از یک درصد است؛ آماری که نشان میدهد بازار، با همه شلوغیاش، نظم خودش را دارد.
تحریم؟؟همش کاغذپاره است!!
برخلاف تصور خیلیها، تحریمها باعث نشده برندهای مطرح جهانی از این منطقه بروند. هنوز هم برندهای اروپایی در حوزههای آرایشی، بهداشتی، خوراکی و لوازم خانگی حضور دارند. برندهای ژاپنی و چینی باکیفیت هم جای خودشان را دارند و در بازار پوشاک، برندهای ترکیهای و مواد غذایی آلمانی به چشم میخورند.
حتی برند های معروف اروپایی ، یا محصولاتی که در لهستان تولید میشوند، در بازار منطقه آزاد پیدا میشود.
به قول یکی از مسئولان صنفی منطقه: «اغلب واردکنندگان دنبال برندهایی هستند که در سطح دنیا اسم و رسم دارند.»
مراقبتون هستیم جنس غیر اصلی نیاد
کالاهایی که وارد منطقه میشوند از چندین مرحله نظارتی رد میشوند؛ از گمرک گرفته تا آزمایشگاه و استاندارد. بیش از ۹۰ درصد کالاها اصل هستند و اگر جنسی غیرقانونی وارد شود، سریع جمعآوری میشود. در ۱۲ سال گذشته هیچ مورد خاصی از کالای قاچاق در بازار گزارش نشده است.
البته از سال ۹۷ به بعد، واردات برخی برندهای اروپایی محدود شد، ولی هنوز هم در حوزه مواد غذایی، شوینده و پوشاک کالاهایی پیدا میشود که در هیچ جای دیگر کشور نیست.
نه ؛ قرارمون این نبود !
اما در کنار همهی اینها، اصناف و بازاریان منطقه آزاد دغدغههایی هم دارند.
یکی از مهمترینشان مالیات است. در قانون، مناطق آزاد باید از مالیات ۲۰ ساله معاف باشند، اما حالا این معافیتها شرط و تبصره پیدا کرده.
کسبه باید مدارک و اسناد کامل ارائه دهند تا شاید در نهایت بتوانند از معافیت برخوردار شوند.
به گفته رئیس جامعه بازاریان، «در گذشته معاف یعنی معاف بود؛ الان باید ثابت کنیم که معاف هستیم!»
با این حال، نزدیکی منطقه آزاد به رشت و شهرهای اطراف باعث شده رونق بازار هنوز هم حفظ شود و تأثیرش روی اقتصاد استان گیلان کاملاً محسوس باشد.
جامون تنگه!
کمبود زمین یکی دیگر از مشکلات جدی منطقه است.
سازمان منطقه آزاد مدتهاست دنبال گسترش محدوده به سمت شرق است، اما چون مالکیت زمینهای اطراف در اختیار نهادهای مختلف است، این کار هنوز پیش نرفته.
همین کمبود زمین باعث شده ترافیک و مشکل پارکینگ، بهویژه در ایام شلوغ مثل نوروز، بیشتر شود.
با این حال، تلاشهایی هم شده؛ مثل ایجاد پارکینگ موقت چهار هکتاری برای دو هزار خودرو در تعطیلات عید.
بازار منطقه همیشه زنده است
منطقه آزاد انزلی حالا یکی از شلوغترین مناطق کشور است.
سال گذشته بیش از ۱۱ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر از این منطقه بازدید کردند.
در نوروز و شهریور، تعداد مسافران به اوج میرسد و فقط در آذر و دی، به خاطر سرما و بارندگی، رفتوآمد کمتر میشود.
اما در مجموع، بازار انزلی حالا دیگر فقط فصلی نیست؛ همیشه زنده است و مشتری دارد.
از نظر اشتغال هم وضعیت قابلتوجه است.
بیش از پنج هزار نفر در منطقه آزاد مشغول به کارند.
پاساژ ونوس، قبل از اینکه از چرخه فعالیت خارج شود، بهتنهایی دو هزار فرصت شغلی ایجاد کرده بود.
این یعنی بخش خصوصی نقش بزرگی در رونق اقتصادی استان دارد و حمایت از آن، یعنی حفظ اشتغال مردم.
به گفته رئیس جامعه بازاریان: «رونق منطقه آزاد یعنی رونق گیلان. اشتغالی که اینجا با سرمایه بخش خصوصی ایجاد شده باید حفظ شود.»
بدشو گفتیم حالا خوبشم بگیم!
در چند سال اخیر، ارتباط جامعه بازاریان با سازمان منطقه آزاد نزدیکتر شده است.
هدف اصلی، اجرای درست قوانین و کمک به تسهیل کار تجار و اصناف است.
به گفته رئیس جامعه، « برای نخستین بار در جلسات مهم اقتصادی نظر ما را میخواهند. تصمیمگیریها هماهنگتر شده. اختلافنظر طبیعی است، اما حالا بیش از ۸۰ درصد از فعالان اقتصادی راضیاند.»
شکایت از گرونفروشی!!
در میان تمام دغدغههای کاری، خاطرات بامزه هم هست.
امینی با خنده تعریف میکند:
«روزی مردی به دفتر آمد و گفت یه جنسی رو بهش گرون دادن . پرسیدم چی خریده؟ با تعجب یک آبنبات چوبی از جیبش درآورد و گفت در سایت ۳۰ هزار تومنه ولی اینجا ۵۲ هزار تومن دادن! آخرش مشکل با خنده و شوخی حل شد. هنوز هم هر وقت یادم میافته، لبخند میزنم. شکایت از آبنبات واقعاً خاص بود!»
در پایان، او تأکید میکند که آینده منطقه آزاد انزلی به اجرای درست قوانین، تعامل بین نهادها و حمایت از سرمایهگذاران وابسته است.
اگر این مسیر درست پیش برود، انزلی میتواند الگویی برای توسعه اقتصادی در شمال کشور باشد؛ جایی که تجارت، گردشگری و اشتغال در کنار هم جریان دارند.